Najtrudniejsze w relacji nie jest mówienie. Najtrudniejsze jest słuchanie wtedy, gdy druga osoba jest w emocjach. Dlaczego nie potrafimy się zatrzymać, zanim zaczniemy radzić, poprawiać lub tłumaczyć?
Jestem przekonana, że pod wieloma konfliktami, napięciami i nieporozumieniami kryje się jedno, bardzo ludzkie pragnienie – zostać naprawdę usłyszanym, dostrzeżonym, zobaczonym w „tu i teraz”. Bez interpretacji, bez oceny.
Obecność zamiast przytaknięcia
Nie chodzi o przytaknięcie, zgodę ani natychmiastowe rozwiązanie.
Chodzi o moment, w którym ktoś przestaje się spieszyć.
Nie szykuje w głowie odpowiedzi.
Nie buduje kontrargumentu.
Nie minimalizuje.
Zatrzymuje się. Jest obecny. „Rozumiem, że to dla Ciebie ważne. Usłyszałam Cię.”
W domu
W domu takie zdanie potrafi zatrzymać spiralę nieporozumień.
Nie dlatego, że nagle wszystko się zgadza, ale dlatego, że przestajemy być sami ze swoim przeżyciem.
Samotność w emocjach bywa trudniejsza niż sama emocja. Zwłaszcza w tych trudnych.
Czasem wystarczy moment obecności przy nastolatku, który wchodzi w gniew lub frustrację – nie musimy od razu tłumaczyć, wytykać ani nakazywać, radzić czy rozwiązywać. Wystarczy, że zatrzymamy się obok, wysłuchamy, pozwolimy mu poczuć, że jego przeżycia mają znaczenie.
W pracy
W pracy – w zespołach, podczas trudnych rozmów czy spotkań – dzieje się podobnie.
Rozmawiamy o celach, zadaniach, wynikach.
A pod spodem często kryje się czyjaś frustracja, rozczarowanie, niepewność, lęk przed oceną.
Czasem ktoś mówi wprost: „To się nie uda”, czasem milczy, chowając swoje wątpliwości.
Kiedy nikt tego nie słyszy, cała energia idzie w walkę, w udowadnianie, w wycofanie, w chłód.
Kiedy ktoś naprawdę słucha – energia obecności może wrócić do rozmowy.
Zawracamy do bycia w relacji, zamiast każdy w swojej bańce.
Może nawet pojawić się odwaga, by powiedzieć wprost: „Potrzebuję wsparcia” lub „Nie wiem, jak to rozwiązać”.
Ciało
Ciało reaguje pierwsze.
Kiedy czujemy się naprawdę usłyszani, napięcie zaczyna powoli opadać.
Mobilizacja, która przygotowywała się na konfrontację, rozluźnia się.
Oddech się pogłębia.
Pojawia się więcej przestrzeni – na rozmowę, na myślenie, na kontakt.
Obecność jako kompetencja
Z mojego doświadczenia i obserwacji wynika, że obecność jest jedną z najtrudniejszych kompetencji dorosłości, zwłaszcza gdy druga osoba jest w emocjach.
Naturalny odruch to naprawić, uspokoić, wyjaśnić, przyspieszyć, rozwiązać.
Czasem – obronić się, a nawet zaatakować.
Tymczasem bycie przy kimś w emocji wymaga czegoś odwrotnego:
odłożenia swojej racji,
odłożenia potrzeby bycia zrozumianym,
odłożenia własnego tempa. I odłożenia obawy, że „nie wiem”.
Nie wiem, co powiedzieć.
I to wcale nie jest uległość.
To dojrzałość.
Aldona Dybuk
